Άρθρα και ΈρευνεςΘάλπος - Ψυχική Υγεία (Ιστορίες)Κέντρα Ημέρας Παιδιών & Εφήβων
Η φράση «δεν θέλω να πάω σχολείο» είναι κάτι που ακούνε πολλοί γονείς σε κάποια φάση της σχολικής ζωής του παιδιού τους. Κάποιες φορές εκφράζει μια προσωρινή δυσφορία ή κούραση. Άλλες φορές όμως επαναλαμβάνεται καθημερινά και συνοδεύεται από έντονη αντίδραση, άγχος ή ακόμη και σωματικά συμπτώματα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, αξίζει να σταθούμε με προσοχή.
Η άρνηση για το σχολείο δεν είναι πάντα τεμπελιά ή «καπρίτσιο». Συχνά αποτελεί ένδειξη ότι κάτι δυσκολεύει το παιδί. Στις μικρότερες ηλικίες μπορεί να σχετίζεται με άγχος αποχωρισμού, δυσκολία προσαρμογής ή φόβο για ένα συγκεκριμένο μάθημα ή εκπαιδευτικό. Σε μεγαλύτερα παιδιά και εφήβους, η άρνηση μπορεί να συνδέεται με σχολικό άγχος, χαμηλή αυτοπεποίθηση, δυσκολίες με συνομηλίκους, φόβο αποτυχίας ή ακόμη και εμπειρίες σχολικού εκφοβισμού.
Πολλές φορές το άγχος εκφράζεται μέσα από το σώμα. Πόνος στην κοιλιά, πονοκέφαλος ή ναυτία πριν από το σχολείο είναι συχνά σημάδια συναισθηματικής έντασης και όχι απαραίτητα οργανικού προβλήματος. Το παιδί μπορεί να μην μπορεί να περιγράψει με λόγια τι το δυσκολεύει, αλλά το σώμα του «μιλά».
Η αντίδραση του γονέα παίζει καθοριστικό ρόλο. Η πίεση και οι αυστηρές εντολές μπορεί να αυξήσουν το άγχος και να ενισχύσουν την αντίσταση. Αντίθετα, η ήρεμη στάση και η διάθεση για ακρόαση βοηθούν το παιδί να νιώσει ότι το παίρνουμε στα σοβαρά. Μια φράση όπως «Βλέπω ότι δυσκολεύεσαι. Θες να μου πεις τι σε ανησυχεί;» ανοίγει χώρο για συζήτηση και σύνδεση.
Εάν η άρνηση επιμένει, αν συνοδεύεται από έντονο άγχος, σημαντική αλλαγή στη διάθεση ή πτώση της σχολικής επίδοσης, τότε ίσως χρειάζεται πιο συστηματική διερεύνηση. Η παρατεταμένη σχολική άρνηση δεν αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά μόνο με επιμονή ή τιμωρία. Χρειάζεται κατανόηση των αιτίων και σταδιακή ενίσχυση της ασφάλειας και της αυτοπεποίθησης του παιδιού.
Η σταθερή πρωινή ρουτίνα, η συνεργασία με το σχολείο και τα μικρά, σταδιακά βήματα επιστροφής μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά. Το βασικό ζητούμενο δεν είναι απλώς να πάει το παιδί στο σχολείο, αλλά να αισθάνεται ασφαλές και ικανό μέσα σε αυτό το πλαίσιο.
Η άρνηση για το σχολείο είναι ένα μήνυμα. Όταν το ακούμε με προσοχή, μπορούμε να βοηθήσουμε το παιδί να ξεπεράσει τη δυσκολία και να ενισχύσει την εμπιστοσύνη στον εαυτό του.
Το Κέντρο Ημέρας Παιδιών & Εφήβων Θάλπος υποστηρίζει παιδιά και εφήβους που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη σχολική προσαρμογή, στο άγχος και στις διαπροσωπικές σχέσεις. Μέσα από διεπιστημονική προσέγγιση και εξατομικευμένες παρεμβάσεις, συνεργάζεται με την οικογένεια και το σχολικό πλαίσιο, με στόχο την ομαλή επανένταξη και την ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας.
Το άρθρο υπογράφει η κα Μαρίζα Παπαγαθαγγέλου Κλινική Ψυχολόγος Υγείας, MSc Επιστημονικά Υπεύθυνη Κέντρου Ημέρας Παιδιών & Εφήβων Θάλπος (Thalpos Youth)
