newsletter IouniouΆρθρα και ΈρευνεςΚέντρα Ημέρας Εργαζομένων
Πολλοί εργαζόμενοι θεωρούν ότι η δυσφορία και η εξάντληση που βιώνουν οφείλονται απλώς στις καθημερινές απαιτήσεις. Όταν όμως η κόπωση επιμένει παρά την ξεκούραση, είναι σημαντικό να εξετάσουμε το ενδεχόμενο του χρόνιου εργασιακού στρες. Συχνά, η κούραση και το στρες συγχέονται, με αποτέλεσμα τα προειδοποιητικά σημάδια να μην αναγνωρίζονται έγκαιρα.
Όταν το εργασιακό στρες διατηρείται για μεγάλο χρονικό διάστημα, ο οργανισμός μπορεί να παραμείνει σε κατάσταση συνεχούς εγρήγορσης, γνωστή ως «λειτουργία επιβίωσης». Σε αυτήν την κατάσταση, το σώμα λειτουργεί σαν να βρίσκεται διαρκώς αντιμέτωπο με μια απειλή, καταναλώνοντας σημαντικά αποθέματα ενέργειας. Ένα από τα πρώτα σημάδια, λοιπόν, είναι ότι η ξεκούραση δεν αποκαθιστά την ενέργεια όπως παλαιότερα. Ακόμη και μετά από επαρκή ύπνο ή ημέρες άδειας, το άτομο συνεχίζει να αισθάνεται εξαντλημένο και χωρίς αναζωογόνηση.
Παράλληλα, μπορεί να εμφανιστεί αυξημένη ευερεθιστότητα. Καθημερινές δυσκολίες ή μικρά περιστατικά προκαλούν περισσότερο εκνευρισμό, ή συναισθηματικές αντιδράσεις. Το άτομο νιώθει συχνά ότι βρίσκεται στα όριά του.
Συχνό σύμπτωμα είναι και η συναισθηματική αποσύνδεση. Παρότι ο εργαζόμενος εξακολουθεί να ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις του, μπορεί να αισθάνεται ψυχικά απομακρυσμένος από τη δουλειά, τους συναδέλφους ή ακόμη και από τα αγαπημένα του πρόσωπα. Η καθημερινότητα αποκτά έναν μηχανικό χαρακτήρα, σαν να λειτουργεί κάποιος στον «αυτόματο πιλότο». Επιπλέον, πολλοί αναφέρουν δυσκολίες συγκέντρωσης και τη λεγόμενη «θολή σκέψη» (brain fog). Η μνήμη και η προσοχή επηρεάζονται, ενώ ακόμη και απλές αποφάσεις απαιτούν περισσότερο χρόνο και προσπάθεια.
Ένα ακόμη προειδοποιητικό σημάδι είναι η μειωμένη ικανότητα να βιώνει κανείς ευχαρίστηση. Δραστηριότητες που άλλοτε προσέφεραν χαρά ή χαλάρωση μπορεί να φαίνονται πλέον αδιάφορες ή κουραστικές. Το χρόνιο στρες συχνά εκδηλώνεται και σωματικά, με συμπτώματα όπως πονοκεφάλους, μυϊκή ένταση, γαστρεντερικές ενοχλήσεις ή αίσθημα ταχυπαλμίας. Αν και αυτά τα συμπτώματα δεν υποδηλώνουν απαραίτητα κάποιο οργανικό πρόβλημα, χρειάζονται αξιολόγηση όταν επιμένουν.
Η έγκαιρη αναγνώριση αυτών των ενδείξεων είναι σημαντική, καθώς η παρατεταμένη έκθεση στο στρες μπορεί να οδηγήσει σε επαγγελματική εξουθένωση (burnout). Η αναζήτηση ουσιαστικής φροντίδας και αποκατάστασης μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στη διατήρηση της ψυχικής υγείας, της λειτουργικότητας και της ποιότητας ζωής.
Αναστασία Σύμπουρα, Ψυχολόγος
Κέντρο Ημέρας Υποστήριξης Εργαζομένων
